VRČIN – TVRĐAVA (GRAD) POČASTVOVANIMA

0

Vrčin, najveća mesna zajednica gradske opštine Grocka i jedno od najvećih sela u Srbiji, prvi put se pominje u istorijskim izvorima u turskom popisu iz 1528. godine, pod imenom Hrčin, sa šest domaćinstava, a već dve godine kasnije, bilo je 12 kuća.
Na teritoriji današnjeg Vrčina, u to vreme postojalo je više sela: Karagača, Kasabova se pominje kao „mezar“ tj. selište, što znači da je tu ranije postojalo selo, pa je raseljeno, a od 1560. godine nosi današnji naziv Kasapovac. Potom, pominje se selo Goden, za koga dr Hazim Šabanović, (prevodilac zapisa sa turskog jezika), piše da se najpre nalazilo u beogradskoj, a zatim u avalskoj nahiji, ali se ne zna tačno gde bi to moglo biti… Sudeći po činjenicama, to bi najpre mogao biti današnji Godanj, potes na istočnoj strani sela.
Kod sadašnje tromeđe Vrčin – Begaljica – Grocka, nalazila su se sela Gornji Gavrani i Donji Gavrani, što se danas zove samo – Gavran. Današnja Orlovica nekada se zvala Orlovo, a selo Ribnica nalazilo se na mestu gde je danas zaseok Ramnice, jedan kraj Donje male u Vrčinu.
U popisu izvršenom od strane Austrijanaca , posle okupacije beogradske oblasti 1717. godine, selo Vrčin nije uopšte označeno kao naseljeno mesto! Ali, samo 16 godina kasnije, u popisu Beogradske mitropolije iz 1733 – 1735. godine, Vrčin se pominje kao selo sa 35 domaćinstava. Tek iz popisa 1846. godine vidi se da je Vrčin imao 123 kuće i 877 stanovnika, te je tako spadao među najveća sela u Srbiji. Na to je uticalo i rano otvaranje škole u Vrčinu, već 1860. godine.
Vrčin se nalazi sa obe strane Vrčinske reke i selo je razbijenog šumadijskog tipa, podeljeno na krajeve Gornju i Donju Malu.
Prva crkva sazidana je još u 18. veku, a druga kasnije, kod Sinđelinih voda, gde se i danas mogu videti ostaci stare građevine. Istoričari tvrde da je sasvim sigurno podignuta krajem 18. ili početkom 19. veka, nakon Prvog srpskog ustanka. Neki Vrčinci su posle poraza, prebegli u Austriju, a kad su se vratili 1815. godine, ponovo su podigli crkvu u kojoj su vršili bogosluženja sve do 1829. godine, kada je došlo do gradnje nove Vrčinske crkve – Hrama Svetih apostola Petra i Pavla, sazidanog oko 1830. godine, u vreme Miloša Obrenovića. Crkva je prepravljana i dograđivana 1834. i 1896. godine, kada je ukrašena i „dopravljena pomoć sveštenika M. Kuzmanovića i V. Petrovića.“ Marko Bogdanović je u Beogradu 22. jula 1834. godine obavestio Miloša Obrenovića da su Vrčinci sa Leštanskog majdana uzeli oko 140 kola kamena, što je Miloš i odobrio. Kasnije je Milutin Savić iz Grocke, kako navode istorijski spisi, zatražio od Kneza Miloša još potrebnih resursa za izgradnju. Hram Svetih apostola Petra i Pavla sagrađen je od vrućeg maltera i kamena, u srpsko – vizantijskom (modernom) stilu, a zvonik je dodat 1933. godine.
Kad je reč o imenu nadaleko čuvenog Vrčina, mora se uzeti u obzir naučno tumačenje – naime, poznato je da su stari Kelti, u davnoj prošlosti, boravili i na našoj teritoriji, kao i u čitavoj Evropi. Tragovi stare keltske kulture nalaze se i u poreklu imena mnogih mesta i reka. Dakle, ime Vrčin izvedeno je iz reči VRDDA (IN), što znači – POČASTVOVAN, što prema leksičkim pravilima prelazi u VRDTIN. E, odatle – VRČIN, a to znači: TVRĐAVA (GRAD) POČASTVOVANIMA!

Share.

Leave A Reply

© 2022 - Gradska opština Grocka, Bulevar Oslobođenja 39, 11306 Grocka