Vinčanska kultura

Vinčanska kultura predstavlja mlađeneolitsku i ranoneolitsku kulturu Evrope (između prvih vekova 5 milenijuma pre nove ere i prvih vekova 4 milenijuma pre nove ere). Prostirala se od srednjeg Potisja na severu do Skopske kotline na jugu i od reka Usore i Bosne na zapadu do Sofijskog basena na jugu, odnosno obuhvatala je teritorije današnje Srbije, Rumunije, Makedonije i Bosne i Hercegovine. Vinčanska kultura je bila tehnološki najnaprednija praistorijska kultura u svetu. Najranija metalurgija bakra u Evropi potiče sa vinčaskog lokaliteta Belovode u istočnoj Srbiji. Generalnim urbanističkim planom razvoja Beograda, priobalni pojas Dunava u zoni Vinče proglašen je Arheološkim parkom.Istraživanja vinčanske kulture na teritoriji Srbije počela su u Jablanici kod Aranđelovca 1901. godine, a u Transilvaniji 1875. na lokalitetu Tordoš. Vasic Vinčanska kultura je nazvana po lokalitetu Vinča – Belo brdo , koje se nalazi na desnoj obali Dunava, u selu Vinča, 11 km nizvodno od Beograda, na kome je iskopavanje započeo 1908. profesor Beogradskog univerziteta dr Miloje Vasić, na prostoru od oko 400 m². Sa manjim prekidima, radovi su trajali sve do Prvog svetskog rata. 1924. godine, obnavlja se iskopavanje ali nakratko, zbog nedostatka materijalnih sredstava.Otkriveni su ostaci osam neolitskih naselja, od kojih najstarije naselje pripada periodu srednjeg neolita i starčevačkoj kulturi.Vinča tridesetih godina dolazi u žižu interesovanja i postaje nalazište čuveno u svetu. Dr. Miloje Vasić je 1932. i 1936. objavio četiri toma monografije „Praistorijska Vinča“, čime je završena druga faza istraživanja ovog lokaliteta. Dr.Miloje Vasić (rođen 3. septembra 1869. u Velikom Gradištu, preminuo 4. novembra 1956. u Beogradu) je bio čuveni srpski arheolog, profesor na Beogradskom univerzitetu i član SANU. Smatra se jednim od najistaknutijih srpskih predstavnika humanističkih nauka.  Na osnovu iskopavanja praistorijskog lokaliteta u Vinči došao je do zaključka da podunavska kultura potiče iz Sredozemlja (Egejska kultura) i prednje Azije, a ne iz nordijskih zemalja.Od 1896. do 1899. godine je studirao arheologiju u Berlinu i Minhenu. Diplomirao je kod profesora Furtvenglera. Iste godine se vratio u Srbiju gdje je predavao u Velikoj školi i na Filozofskom fakultetu od 1899. do 1941. godine, a potom, po završetku Drugog svjetskog rata opet od 1947. do 1955. godine. Arheološka istraživanja u Vinči je započeo 1908. godine. Neka svoja arheološka istraživanja je radio uz sponzorstva Ruskog carskog arheološkog instituta u Carigradu i Engleza ser Čarsla Hajda. U periodu od 1932. do 1935. godine je objavio rezultate svojih obimnih istraživanja u monografiji „Praistorijska Vinča“ u dva toma. Za vrijeme svog života je objavio preko 200 naučnih radova i smatra se ocem moderne srpske arheologije.Miloje Vasić je ubrojen u 100 najznamenitijih Srba u istoimenoj knjizi iz 1993. godine.

© 2017 - Gradska opština Grocka, Bulevar Oslobođenja 39, 11306 Grocka